Tập đoàn ASV Holdings

Tuy nền kinh tế còn gặp nhiều khó khăn do nhiều năm bị Mỹ và EU cấm vận nhưng với nguồn tài nguyên phong phú như gỗ quý, khoáng sản, dầu khí, thủy sản có trữ lượng lớn, đất đai phì nhiêu... Myanmar  đang vươn lên và là thị trường nhiều tiềm năng trong việc hợp tác kinh tế và thương mại với các nước.

Tuy nền kinh tế còn gặp nhiều khó khăn do nhiều năm bị Mỹ và EU cấm vận nhưng với nguồn tài nguyên phong phú như gỗ quý, khoáng sản, dầu khí, thủy sản có trữ lượng lớn, đất đai phì nhiêu... Myanmar  đang vươn lên và là thị trường nhiều tiềm năng trong việc hợp tác kinh tế và thương mại với các nước.

ĐI TÌM CƠ HỘI “VÀNG”

 

90% hàng công nghiệp và tiêu dùng của Myanmar phải nhập khẩu từ hơn 115 nước, đầu tư trực tiếp nước ngoài mới đạt 15 tỷ USD, giá lao động thấp, nhiều lĩnh vực công nghiệp, sản xuất, dịch vụ, y tế... còn bỏ ngỏ. Đó là cơ hội “vàng” cho các doanh nghiệp Việt Nam tranh thủ xúc tiến thương mại, đón đầu cơ hội đầu tư vào thị trường này.

 

Nhanh chân, nhiều lợi thế

Theo Ông Chu Công Phùng, Đại sứ Việt Nam tại Myanmar: “Các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thuận lợi khi xâm nhập vào thị trường Myanmar do hai nước có mối quan hệ chính trị tốt đẹp và Myanmar đang chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế định hướng thị trường, có chính sách khuyến khích khu vực tư nhân phát triển ngoại thương và hỗ trợ trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu...”. Ông Hlaing Myint - Phó Cục trưởng Bộ Du lịch và Khách sạn Myanmar cũng cho rằng, dù thu nhập bình quân đầu người của người dân Myanmar không cao, nhưng với dân số gần 65 triệu dân, sản xuất trong nước còn hạn chế nên nhu tiêu dùng và sức mua rất lớn. Trong đó, có rất nhiều sản phẩm mà Myanmar có nhu cầu lớn và có thể đầu tư hiệu quả như khai thác khoáng sản, lâm sản, chế biến nông, lâm, thủy sản, chế biến thức ăn gia súc, thức ăn thủy sản, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản, đóng tàu, viễn thông, du lịch, các nhà hàng phục vụ món ăn Việt Nam, thủy sản, nhiệt điện... Vì vậy, đây là cơ hội khả quan cho các nhà đầu tư. Bên cạnh đó, từ đầu tháng 5/2010, Myanmar là nước duy nhất cấp visa ngay tại cửa khẩu cho công dân từ các nước đến Myanmar. Cụ thể, khách du lịch được cấp phép lưu trú 28 ngày, (không gia hạn), doanh nghiệp được lưu trú 70 ngày (được gia hạn thêm), công vụ 28 ngày (được gia hạn). Đặc biệt, ngoài 4 sân bay nội địa, 2 đường  bay quốc tế từ Việt Nam, BangKok, tháng 8 này Myanmar sẽ có thêm đường bay trực tiếp từ Malaysia đến Yangon với giá chỉ còn 100 USD/2 chiều (trước đây 400 USD)”. Ở lĩnh vực đầu tư, ông Hlaing Myint cho biết thêm: “Khác với một số nước châu Á, các  nhà đầu tư nước ngoài vào Myanmar sẽ được đầu tư 100% vốn, không bị khống chế mức tối đa nhưng bị khống chế mức tối thiểu, nghĩa là không được đầu tư dưới 35%.

Để hỗ trợ các nhà đầu tư và thúc đẩy việc giao lưu hợp tác giữa hai nước, ông Cao Xuân Phú - Tổng giám đốc Vietnam Airline tại Myanmar cũng cho biết: “Vào tháng 10 này, Vietnam Airline sẽ mở thêm chuyến bay thẳng từ TP.HCM đến Yangon. Riêng tuyến Hà Nội-Yangon sẽ tăng lên 5 chuyến/tuần. Đặc biệt, chúng tôi cũng đang có nhiều chương trình hỗ trợ giá cho các tour”.

Trước nhiều cơ hội và tiềm năng, cộng với điều kiện hội nhập, hàng hóa Việt Nam đang cần thị trường mới để tiêu thụ và nhiều chương trình hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam cũng như nước bạn sẵn sàng hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Myanmar, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đến Myanmar tìm hiểu cơ hội đầu tư, nhiều công ty đã đặt văn phòng đại diện, ký kết hợp tác đầu tư vào các dự án xây dựng khách sạn, trung tâm văn hóa - thương mại, trồng cao su, sản xuất tôn thép, khai thác mỏ đá, khoáng sản, cung cấp dịch vụ viễn thông, thiết bị điện, ngân hàng... như Ngân hàng BIDV, Tập đoàn ASV Holdings, Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, Tập đoàn Hoa Sen, Công ty Cổ phần Simco Sông Đà, Viettel, Tập đoàn Việt Á và Tập đoàn Hanaka ... Trong số đó, Tập đoàn ASV Holdings đã ký hai biên bản ghi nhớ với Hội nghề cá Myanmar và được giao 9 hòn đảo, 2000ha mặt nước để nuôi các loài thủy sản và quyền đánh bắt cá ngừ tại Myanmar. Đồng thời phối hợp với công ty Pale Nadi, một đơn vị đối tác thuộc Myanmar khai thác và đầu tư thủy sản, dịch vụ du lịch trên 3 hòn đảo và 5000ha mặt hồ tại Myanmar. Ngoài ra, chính phủ Myanmar cũng đã nhất trí việc xem xét thăm dò và khai thác dầu khí của Tập đoàn ASV Holdings tại Myanmar. ASV Holdings được giao thăm dò 5 lô dầu khí M15, M16, M17, M18 và A5 thuộc vùng biển phía Nam Myanmar.

Đánh giá cơ hội đầu tư vào Myanmar, Ông Từ Minh Thiện - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho biết: “Đây là thời điểm “Thiên thời địa lợi” cho các doanh nghiệp đầu  tư bởi ngoài việc quan hệ chính trị, ngoại giao  giữa Việt Nam và Myanmar đang diễn ra tốt đẹp, nhu cầu hợp tác kinh doanh và đầu tư của Myanmar lớn thì thị trường này  còn có lợi thế là giá lao động thấp, khoảng 60-80 USD/lao động phổ thông và từ 200-400 USD/lao động cấp trung. Ngoài ra, nguyên liệu chế biến nông nghiệp lẫn công nghiệp ở Myanmar rất nhiều nên đầu tư vào ngành sản xuất ở Myanmar có nhiều triển vọng. Bên cạnh đó, do nhu cầu hàng hóa hiện tại đang rất lớn cho nên các doanh nghiệp đầu tư có thể đẩy mạnh các hoạt động thương mại. Chẳng hạn như mặt hàng xi măng, mỗi năm Myanmar đang cần hơn 6 triệu tấn, nhưng trong nước mới sản xuất được 1,5 triệu tấn. Trong thời gian tới, nhu cầu sẽ còn tăng lên cao hơn nữa do nhu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng của Myanmar rất lớn.Với đặc điểm là nền kinh tế Myanmar còn đang đóng cửa, tương tự như điều kiện của Việt Nam trong giai đoạn 1984,  nếu không nhanh chân đi trước một bước, khi Myanmar mở cửa thì doanh nghiệp Việt Nam rất khó chen chân cạnh tranh với các nhà đầu tư nước ngoài”.

 

Đường đi vẫn khó

Theo ông Nguyễn Quý Thích - Tổng Giám đốc liên doanh ASV Electronics: “Tuy có nhiều thuận lợi như 98% người dân theo đạo Phật nên con người ở đây thật thà hiền lành và rất thân thiện, thị trường mới mẻ, yếu tố cạnh tranh không nhiều, tiềm năng kinh tế lớn, tài nguyên thiên nhiêu nhiều nhưng chưa khai thác rộng rãi, mức sống của người dân thấp, người dân hiền hòa... nhưng hiện nay nền kinh tế Myanmar vẫn đang mang nặng cơ chế quản lý hành chính tập trung, quan liêu, bao cấp, cơ chế thuế quan chưa thông thoáng và vẫn còn bao cấp giá đối với một số hàng hóa tiêu dùng thiết yếu như, nhà ở cho công chức, điện nước sinh hoạt, cước phí điện thoại, giá xăng dầu, vận tải... Đặc biệt, Chính phủ Myanmar vẫn còn thực hiện chế độ hai giá đối với người dân trong nước và nước ngoài ở một số mặt hàng như cước phí điện thoại, giá điện, xăng, giá nước sinh hoạt, giá dịch vụ khách sạn, giá thuê nhà, giá một số dịch vụ vận tải với giá chên lệch cao gấp nhiều lần so với người dân trong nước, nhất là thủ tục pháp lý còn nặng nề, cổ hũ và trì trệ, các điều luật còn cứng nhắc, chi phí thành lập doanh nghiệp khá cao.”

Ông Phạm Trung - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoa Sen cũng cho biết: “Tập đoàn Hoa Sen đã chính thức xuất khẩu sản phẩm tôn, sắt... vào thị trường Myanmar và đang có chiến lược đầu tư sản xuất tôn, thép, vật liệu xây dựng tại Myanmar với tổng vốn đầu tư là 300 triệu USD. Tuy nhiên, do bị Mỹ và EU cấm vận nên việc đầu tư kinh doanh vào Myanmar gặp nhiều khó  khăn, nhất là việc thanh toán trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá giữa doanh nghiệp Myanmar với doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam thường phải thanh toán qua các Ngân hàng UOB và Ngân hàng HSBC tại Singapore hoặc chi nhánh của hai ngân hàng tại TP.HCM. Một số doanh nghiệp trong đó có Hoa Sen thì chọn giao dịch theo phương thức đổi hàng hoá”. Song, việc giao dịch cũng không hẳn phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp, chẳng hạn có một doanh nghiệp Myanmar muốn đổi giày dép của Biti’s nhưng đổi lại bằng các sản phẩm đậu xanh hoàn toàn không phù hợp với nhu cầu của Biti’s”.

Ông Hoàng Huy Hà, Phó Tổng giám đốc BIDV cho biết thêm: “Cũng do qui mô xuất nhập khẩu của Myanmar còn nhỏ nên các ngân hàng và doanh nghiệp Myanmar rất thiếu ngoại tệ mạnh như USD, Euro, bảng Anh, Yên Nhật...vì vậy họ không thể mua ngoại tệ ở các ngân hàng thương mại của Myanmar mà chỉ mua ngoại tệ mạnh ở thị trường chợ đen với giá gần gấp đôi, chẳng hạn tỷ giá chính thức ở Ngân hàng ngoại thương Myanmar là 1 USD khoảng 5,7 Kyats nhưng doanh nghiệp Myanmar không thể mua USD theo tỷ giá này mà phải mua ở chợ đen với giá 1USD=1000 Kyats”.

Một khó khăn khác theo ông Hla Aye - Giám đốc Công ty du lịch Shan Yoma Myanmar, đó là hiện nay giá máy bay từ Hà Nội đến Yangon khá cao (250 USD/2 chiều), trong khi từ Bankok-Yangon chỉ 100 USD/ 2chiều. Phí Visa cũng cao hơn, Việt Nam  55 USD, Thái Lan miễn phí và Malaysia chỉ 6 USD. Ngoài ra, do vị trí địa lý khá xa nên bất lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam là chi phí vận chuyển bằng đường bộ khá cao, trong khi phí vận chuyển bằng đường sông từ Thái Lan  rẻ hơn nhiều dẫn đến giá bán một số mặt hàng Việt Nam cao Thái Lan và Trung Quốc”.

ĐỂ “VỪNG” MỞ CỬA

Theo kinh nghiệm của các nhà đầu tư, khi đến làm ăn ở một thị trường mới, điều quan trọng nhất là các doanh nghiệp phải hiểu rõ nhu cầu thị trường, văn hoá cũng như tập quán, sở thích của người bản xứ. Nó được xem như một “bí quyết”, một yếu tố không thể thiếu để kinh doanh thành công.

Theo thông tin từ ITPC, một trong những điều cần biết  đầu tiên khi làm ăn tại Myanmar, đó là cần tìm hiểu kỹ các đối tác, bởi hiện nay, có một số công ty  của Myanmar bị Mỹ và EU cấm vận, phong toả tài sản nên các công ty này không thể thanh toán qua ngân hàng với các đối tác nước ngoài. Vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam không nên xuất, nhập khẩu hàng hoá với các công ty này vì có thể bị mất tiền hoặc hàng hoá. Một lưu ý khác là do phong tục tập quan, thị hiếu tiêu dùng khác nhau nên cùng một mặt hàng, Việt Nam có thể xuất khẩu hoặc sản xuất thành công ở thị trường này nhưng lại không thành công ở thị trường khác. Vì vậy nhà sản xuất Việt Nam cần phải nắm kỹ thị hiếu để đưa ra những công thức sản xuất hoặc qui cách sản phẩm phù hợp. Chẳng hạn, người tiêu dùng Myanmar thích hoa quả, bánh kẹo có vị ngọt đậm, hơi cay, không có vị chua. Hoặc thị trường Mỹ, Nhật, EU, cả nam, nữ đều thích mặc quần bò, áo phông nhưng người dân Myanmar (cả nam  và nữ) lại thường mặc Loongyi (một tấm vải quấn quanh người giống như váy). Tương tự, các sản phẩm tôn của Hoa Sen khi cung cấp sang Myanmar cũng chỉ có bề ngang 0,914 m trong khi nhu cầu tại Việt Nam là 1,2m.

 

Ông Khin Zaw - Giám đốc Công ty Tour Mandalay kiêm Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Myanmar cho biết: “Muốn “dễ dàng” hơn trong việc đầu tư tại Myanmar, các doanh nghiệp nước ngoài nên hợp tác với các đối tác tại nước chủ nhà. Phải tìm hiểu kỹ luật pháp và phải nói tiếng Anh giỏi. Mặc dù có thông dịch viên và có đối tác nhưng thực tế, rát ít doanh nghiệp Việt Nam có khả năng giao dịch tốt tiếng Anh nên không ít trường hợp kinh doanh bất thành do phiên dịch không hiểu hết lĩnh vực của nhà đầu tư, đưa ra những thông tin phiên dịch không chính xác. Bên cạnh đó, doanh nhân Myanmar thường có thói quen làm ăn qua gặp gỡ, trao đổi trực tiếp, vì vậy nếu chỉ liên hệ, đàm phán qua điện thoại, tnternet thì rất khó thành công. Một đặc điểm nữa là người dân Myanmar rất thích được tặng quà, vì vậy, khi gặp gỡ lần đầu, doanh nhân Việt Nam nên có những món quà tặng để tạo sự thân thiết, thiện cảm”

 

Ông Phạm Trung - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Hoa Sen chia sẻ thêm: “Do còn nhiều chính sách hạn chế và khó khăn, nên khi đầu tư các doanh nghiệp nên thận trọng đi từng bước nhỏ. Kinh nghiệm của Hoa Sen là thăm dò trước nhu cầu thi trường, phương thức thanh toán, cơ sở pháp lý, nhất là sản phẩm có được Chính phủ và người dân chấp nhận không thông qua việc xuất khẩu. (Bởi thực tế ở Myanmar đã có nhiều sản phẩm bị tẩy chay). Khi thấy sản lượng ổn định mới tiếp tục đầu tư nhà máy nhưng chỉ ở qui mô bậc trung vì hiện nay giá điện ở Myanmar còn khá cao, sản xuất công nghiệp thép tiêu thụ điện năng lớn nên để tận dụng lợi thế nhân công rẻ và dễ đáp ứng qui cách sản phẩm theo nhu cầu khách hàng,  chúng tôi phải  chia công đoạn sản xuất  cho phù hợp. Chẳng hạn, qui trình sản phẩm có 6 công đoạn thì 3,4 công đoạn làm ở Việt Nam, 2,3 công đoạn còn lại sẽ làm tiếp ở Myanmar”

 

Tuy được đánh giá là một thị trường dễ tính, nhưng không vì thế mà sản phẩm nào cũng dễ dàng được người tiêu dùng Myanmar chấp nhận, vì vậy, các nhà đầu tư cũng cần có chiến dịch tiếp thị, marketing dài hơi. Chẳng hạn, để tạo sự gắn kết , thân thiện của người dân với sản phẩm của mình, Tập đoàn Hoa Sen đã tài trợ 300.000 USD cho đội tuyển bong đá nam quốc gia Myanmar. Song, theo ông Trung, muốn  thương hiệu ấn tượng hơn thì trước đó sản phẩm phải có mặt trên thị trường. Tỷ như Tôn Hoa Sen làm thương hiệu, marketing trước khi đưa sản phẩm vào thị trường sẽ không hiệu quả vì cách làm đó chỉ như muối bỏ biển.

 

Cũng do nhiều chi phí còn cao nên theo ý kiến của ông  Nguyễn Quý Thích - Tổng Giám đốc liên doanh ASV Electronics: “Nên chọn đầu tư về sản xuất hàng hóa hơn là dịch vụ. Song, muốn làm ăn tại Myanmar, điều quan trọng nhất là phải kiên định và kiên trì. Thường qua quá trình thương thảo, chờ đợi xin giấy phép đầu tư rất lâu do cơ chế và dịch vụ viễn thông tại đây rất yếu kém. Ngoài ra, hợp tác với doanh nghiệp Myanmay đồng nghĩa với việc bạn phải chấp nhận rủi ro, hoặc là thắng lớn, hoặc sẽ thất bại nếu sản phẩm của bạn chưa đáp ứng được nhu cầu, thị hiếu của người dân.Phải thật sự đặt lòng tin ở mối quan hệ hợp tác đã cam kết giữa hai Chính phủ, để từ đó thực thi tốt tính tuân thủ.Tuyệt đối chấp thuận mọi yêu cầu của đối tác Myanmar, cho dù những điều lệ trong hợp đồng ghi nhớ có thể làm bạn không hài lòng. Khi gặp trở ngại, nên tìm cách liên hệ với những người có chức vụ cao  ở các Bộ để nhờ họ can thiệp vì Chính phủ Myanmar rất tôn trọng người nước ngoài và họ sẽ đứng ra bảo vệ cho bạn”.

 

Ông Lê Toàn - Chủ tịch Tập đoàn ASV Holdings cũng cho rằng: “Thủ tục hành chính ở Myanmar có phần khó khăn bởi từ lâu Chính phủ Myanmar đã nhìn ra được nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường, sự phát triển không đồng bộ do thiếu quy hoạch, thiếu  tầm nhìn. Vì vậy khi chọn các nhà đầu tư, Myanmar có những xét duyệt và thẩm định rất kỹ và các DN muốn đầu tư vào Myanmar phải nghiên cứu, chuẩn bị một cách nghiêm túc”.

 

Lưu ý thêm việc đầu tư, các chuyên gia kinh tế cho biết, mặc dù hiện nay Chính phủ Myanmar vẫn cho phép xuất khẩu gỗ tròn, gỗ xẻ. Tuy nhiên, sản lượng gỗ của Myanmar đang cạn dần, các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực khai thác gỗ cần đề phòng trường hợp Chính phủ cấm xuất khẩu gỗ trong tương lai. Giải pháp tốt nhất là nên liên doanh với doanh nghiệp Myanmar để thành lập các công liên doanh trồng rừng, khai thác gỗ và chế biến sản phẩm gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ để xuất khẩu.

 

MINH ĐAN – Ý NHI (Báo DNSG)

 

 

< Prev		Next >